Σε περιόδους υψηλής ανεργίας η αναζήτηση και εξεύρεση εργασίας αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία που αναπτύσσεται σε ένα διαρκώς κυμαινόμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Τα άτομα που εισέρχονται σήμερα στην αγορά εργασίας θα πρέπει να είναι προετοιμασμένα να αλλάξουν αρκετές φορές αντικείμενο εργασίας ή ακόμα και επάγγελμα. Η συνεχής αναβάθμιση των γνώσεων και των ικανοτήτων και η διεύρυνση της επαγγελματικής εμπειρίας αφορούν σήμερα ολοένα και περισσότερους εργαζομένους. Ταυτόχρονα η συμβουλευτική καλής σταδιοδρομίας δεν απευθύνεται πλέον μόνο στον άνεργο, αλλά και στον εργαζόμενο που θα πρέπει να διαχειριστεί την επαγγελματική του σταδιοδρομία κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται στις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Σε αυτή τη περίπτωση, η αναζήτηση εργασίας πλέον περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια:

• επαγγελματικός προσανατολισμός
• προγραμματισμός και διαχείριση επαγγελματικής σταδιοδρομίας
• ανάπτυξη προσωπικής στρατηγικής
• αξιολόγηση γνώσεων και ικανοτήτων
• αναβάθμιση προσόντων
• απόκτηση και ενδυνάμωση κοινωνικών δεξιοτήτων

Είναι προφανές ότι η ένταξη στην αγορά εργασίας και η επιτυχημένη επαγγελματική σταδιοδρομία δεν είναι θέμα συμπτώσεων, αλλά αποτέλεσμα συστηματικού σχεδιασμού και προγραμματισμού και ως εκ τούτου, απαιτεί από την πλευρά των ατόμων που αναζητούν εργασία ειδικές γνώσεις και ικανότητες. Σε αυτό το πλαίσιο, η διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής προσωπικής στρατηγικής, μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην υποστήριξη των αποφοίτων στην προσπάθειά τους για εξεύρεση εργασίας.

Ο προγραμματισμός της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και η ανάπτυξη προσωπικής στρατηγικής για την εξεύρεση εργασίας είναι ίσως τα πρώτα βήματα που πρέπει να κάνει ο νεοεισερχόμενος στην αγορά εργασίας. Η ανάπτυξη αυτής της προσωπικής στρατηγικής για την εξεύρεση εργασίας περιλαμβάνει την αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης, την επιλογή των μελλοντικών στόχων και στη συνέχεια, τον προσδιορισμό των τακτικών κινήσεων και των βημάτων που απαιτούνται, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει ο άνεργος.

Αξιολόγηση Παρούσας Κατάστασης

Η εκτίμηση της παρούσας κατάστασης απαιτεί τη συστηματική αξιολόγηση των γνώσεων, των ικανοτήτων, των προτεραιοτήτων, των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας, των κλίσεων και των ενδιαφερόντων μας. Στόχος μας είναι να δούμε τι ακριβώς είμαστε σε θέση να κάνουμε και επομένως, να προσδιορίσουμε το είδος της εργασίας για το οποίο θεωρούμε ότι έχουμε τα απαιτούμενα προσόντα.

Προσδιορισμός Στόχων

Ανεξάρτητα από τα προσόντα που έχουμε, πρέπει να σταθμίσουμε προσεκτικά τις διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις και να θέσουμε τους στόχους μας σε συνάρτηση και με τα αντικειμενικά δεδομένα. Όπως διαπιστώνουμε καθημερινά, αρκετά επαγγέλματα θεωρούνται ήδη κορεσμένα και επομένως, ακόμα κι αν θεωρούμε πως είμαστε σε θέση να εργαστούμε σε κάποια αντίστοιχη ειδικότητα, ίσως θα πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο της αλλάγής πορείας, προκειμένου να αυξήσουμε τις δυνατότητες για εύρεση εργασίας. Ο συνδυασμός, επομένως, των υποκειμενικών μας δυνατοτήτων με τα αντικειμενικά δεδομένα της αγοράς εργασίας μπορεί να οδηγήσει στον προσδιορισμό εφικτών και υλοποιήσιμων στόχων για την επαγγελματική μας σταδιοδρομία. Αμέσως μετά θα πρέπει να καθορίσουμε τα βήματα που απαιτούνται για την υπολοίηση των στόχων αυτών. Η επιλογή του είδους της εργασίας είναι προσωπικό θέμα και εξαρτάται άμεσα από τις προτεραιότητες που το κάθε άτομο ξεχωριστά θέτει (ιδιωτικός ή δημόσιος τομέας, υπαλληλος ή ελεύθερος επαγγελματίας, οικονομικές απολαβές, ωράριο, συχνότητα μετακινήσεων, προοπτικές εξέλιξης, είναι μερικοί από τους παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή).

Απόκτηση Εργασιακής Εμπειρίας

Πιθανόν στη φάση κατά την οποία διαμορφώνουμε την προσωπική μας στρατηγική να διαπιστώσουμε πως οι τελικοί μας στόχοι είναι δύσκολο να επιτευχθούν, για υποκειμενικούς ή/και αντικειμενικούς λόγους. Η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας είναι ή έλλειψη προϋπηρεσίας. Οι περισσότερες εταιρίες ή οργανισμοί, γνωρίζοντας και τον ανταγωνισμό που επικρατεί στην προσφορά εργασίας, ζητούν στελέχοι με εμπειρία και προϋπηρεσία στο αντικείμενο.

Επομένως, τουλάχιστον για την πρώτη φορά που αναζητούμε εργασία, δεν πρέπει να περιορίζουμε το αντικείμενο και το είδος της εργασίας, ακόμη κι αν οι αποδοχές δεν είναι στο επίπεδο που θα θέλαμε ή που εκτιμούμε ότι αξίζουμε. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε πως οι αποδοχές που προσφέρονται σ’ έναν εργαζόμενο αφορούν συνήθως σε μια πρώτη δοκιμαστική περίοδο και πάντοτε υπάρχει προοπτική ουσιαστικών αυξήσεων στη συνέχεια. Σε κάθε περίπτωση, αν κανείς έχει να επιλέξει ανάμεσα στην ανεργία και σε κάποια εργασία που δεν τον ικανοποιεί απόλυτα, πρέπει να συνεκτιμήσει και άλλους παράγοντες: οι “συνολικές αποδοχές” για το νεοεισερχόμενο στην αγορά εργασίας περιλαμβάνουν και άλλα οφέλη εκτός από το μισθό, όπως εμπειρία, προυπηρεσία, γνωριμίες. Ακόμη κι αν η πρώτη μας απασχόληση είναι προσωρινή, το όφελος είναι σημαντικό, καθώς μετά θα έχουμε αποκτήσει κάποιας μορφής προϋπηρεσία (εξάλλου, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΑΕΔ, ένας στους 10 μισθωτούς εργάζεται υπό συνθήκες προσωρινής απασχόλησης).

Αυτοαπασχόληση

Η προοπτική της αυτοαπασχόλησης είναι ένα ενδεχόμενο που πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά, προγραμματίζοντας την επαγγελματική μας σταδιοδρομία. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στην Ελλάδα το ποσοστό αυτοαπασχόλησης είναι τριπλάσιο από το μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βέβαια, η επιλογή της αυτοαπασχόλησης είναι συνάρτηση και άλλων παραγόντων εκτός από τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις του καθενός, όπως το είδος των σπουδών ή η οικονομική του κατάσταση. Σε περίπτωση πάντως που επιλέξουμε μια τέτοια λύση, πρέπει να έχουμε υπόψη μας πως διάφοροι φορείς, όπως π.χ. ο ΟΑΕΔ, επιδοτούν την ανάπτυξη επιχειρηματικής δράσης.